Nieuws17.01.2017

Wereldwijde inkomensongelijkheid zit toch iets anders in elkaar dan je denkt


Oxfam Novib trok deze week met veel lawaai aan de bel: de rijkste acht personen mannen op de wereld hebben evenveel geld op hun naam staan als de armste 50 procent van de bevolking volgens hun recente rapport. Wat een kop. Iedereen die dat ziet heeft dezelfde reactie: niet normaal, dat kan toch niet etc. etc. Dat de inkomensongelijkheid steeds groter wordt bewijzen de cijfers vanuit meerdere bronnen inmiddels wel, maar dit is natuurlijk wel heel gortig. We moeten echter wel even verder kijken dan de kop, want niet alleen is de methode van Oxfam niet helemaal zuiver en valt er over de miljardairs ook wel het een en ander te zeggen, maar de échte boodschap die Oxfam wil brengen verzuipt in de woede die zo’n kop oproept.

Miljardairs zijn gemeen

In de lijst met hele rijkelui is het al opvallend dat zes van de acht Amerikaans zijn. Niet alleen dat, een groot gedeelte van de allerrijksten zijn werkzaam in de tech-industrie. Het complete lijstje is als volgt:

  • Bill Gates (Microsoft, 75 miljard)
  • Mark Zuckerberg (Facebook, 44 miljard)
  • Jeff Bezos (Amazon, 45 miljard)
  • Lawrence J. Ellison (Oracle, 45 miljard)
  • Warren Buffet (Amerikaanse investeerder, 60 miljard)
  • Michael R. Bloomberg (Bloomberg, 40 miljard)
  • Carlos Slim Helú (Mexicaanse zakenman, 50 miljard)
  • Amancio Ortega Gaona (Inditex, 67 miljard)

Let wel: dit zijn de individueel rijkste mensen op aarde, er zijn families met veel meer geld in totaal maar deze mensen hoeven niks te delen. Ook daar zal het opvallen dat veel rijke families in de Verenigde Staten zitten. Is niet raar, want The American Dream is om rijk te worden en je daar vooral niet voor te verontschuldigen. Rijkdom is altijd verdiend door hard werken en dus is daar niks mis mee en is er ook geen noodzaak om de armen te helpen: die kunnen ook gewoon harder werken en een eigen fortuin opbouwen. Althans, zo wordt het vaak gebracht.

De realiteit is natuurlijk dat veel van die hele rijke mensen ook er voor zorgen dat andere mensen die kans krijgen: je krijgt geen 50 miljard bij elkaar zonder werknemers die geld verdienen, groot geld wordt geïnvesteerd in nieuwe bedrijven en gebruikt door banken om leningen mee te verstrekken, de economische marktwerking van geld, zeg maar. Dat is allemaal waar, maar dat maakt het nog steeds een beetje pervers dat één person zo’n groot gedeelte van de pot krijgt, hoe veel mensen het in totaal ook aan het werk houdt.

Rijk mens, impressie.
Rijk mens, impressie.

Filantropie

Je moet echter eerlijk zijn en wel kijken in hoeverre dat grote geld wordt teruggegeven aan de maatschappij. Nu doet niet iedereen op dit lijstje aan het weggeven van hun geld, in elk geval boven de limiet die ze als belastingvoordeel terug krijgen, maar sommigen doen in elk geval iets. Bill Gates en Mark Zuckerberg lopen hierin voorop en lijken zich in elk geval bewust van de voortrekkersrol die ze kunnen hebben. Zeker Bill Gates (die 43 miljard oftewel meer dan de helft van zijn geld in de Bill & Melinda Gates Foundation heeft gestopt) doet wat dat betreft goed werk. Mooi, maar daar koopt de armste helft van de wereldbevolking niks voor.

Het moet wel ook gezegd worden: bij die armste helft zitten ook een hoop mensen zoals jij en ik, die technisch gezien niks of zelfs schuld hebben maar in hun dagelijks leven ook gewoon bezig zijn met welke nieuwe telefoon of tv ze willen hebben. Dat komt doordat algemene schulden als studieschuld en dergelijke ook gewoon meegenomen worden en als bijvoorbeeld je huis onder water staat hoor je er ook vaak al bij. Dat is niet helemaal eerlijk, maar Oxfam zegt wel dat zelfs als je die schulden er niet bij zou pakken, je nog steeds genoeg hebt aan de top 50 van rijkste mensen om op hetzelfde concept uit te komen.

An economy for the 99%

Het centrale punt van Oxfam is dat ze een plan willen zien dat het voor de 99 procent van de bevolking die niet superrijk zijn beter maakt om op de planeet te leven. Daar moeten volgens de organisatie een aantal ‘waarheden’ voor worden aangepakt. Bedrijven knijpen werknemers uit, ontduiken zo veel mogelijk de belasting en vullen de zakken van regeringsleiders en andere zogenaamde waakhonden zodat ze de hoofden van het bedrijf en vooral de activistische aandeelhouders maximaal kunnen compenseren.

Die laatste zijn volgens Oxfam misschien wel de grootste boosdoeners: omdat grote bedrijven niet kunnen concurreren zonder hun geld krijgen ze een te grote rol in de verdeling van de winst van een bedrijf en is alles er op gericht om meer geld in hun zakken te laten terugvloeien. Dat is een systeem dat de rijken bevoordeelt, want als je geld hebt kun je er dus makkelijk meer van maken, maar als je het niet hebt kun je niet meeprofiteren, terwijl je vermoedelijk wel door je harde werk voor te weinig salaris meehelpt om die recordwinsten te realiseren.

Hebben hebben hebben

Wat niet wordt uitbetaald, zo zegt Oxfam, wordt gebruikt om ‘lastige’ wetten en beschermingen van consumenten en werknemers te bestrijden die de winst in de weg zitten. Ook hier geldt: diepe zakken maken het makkelijk om de wereld te schapen zoals je ‘m graag ziet. Dat betekent vechten tegen de aanpak van belastingparadijzen, anti-kartel-wetgeving en het verbeteren van de situatie van mensen in lage-lonen landen die voor een habbekrats de producten maken waar we voor in de rij staan of in elk geval massaal aanschaffen.

Het moet dus afgelopen zijn, afgelopen met de obsessie over winsten, het BNP (dat gemakshalve vergeet dat dat cijfer grotendeels wordt bepaald door een klein percentage hele rijke mensen) en economische groei. Er is meer in het leven dat belangrijk is, maar doordat grote bedrijven en de extreme kapitalisten ons inmiddels ook hebben voorzien van brood en heel veel spelen zien we het niet meer. Dát is de boodschap van Oxfam, en die mag ook wel een keer onder de vreselijke kop staan die je al zo vaak hebt gezien.

[Afbeeldingen © Oxfam Novib]

Patrick Smeets

Game-enthousiast, tech blogger en presentator. Was ooit rockster. Local celebrity in Limburg maar ziet graag veel van de wereld. Er zijn niet genoeg kattenGIFjes in de wereld.

...

Verder lezen over Onderzoek

25% van de Nederlandse bedrijven is niet goed voorbereid op cyberdreiging

Helemaal in de gezondheidszorg blijken grote zorgen te zijn: daar zou 40 procent onvoldoende zijn voorbereid.

Cybercrime29.10.2024

25% van de Nederlandse bedrijven is niet goed voorbereid op cyberdreiging

Hoe valt het ontstaan van eilandbogen of vulkaanbogen te verklaren?

Is het jou ook weleens opgevallen dat er door sommige eiland- en vulkaanketens op de kaart een duidelijke gebogen lijn of curve kan worden getrokken? Binnen de geologie noemen we een dergelijk verschijnsel eilandbogen of vulkaanbogen.

Online28.10.2024

Hoe valt het ontstaan van eilandbogen of vulkaanbogen te verklaren?

Online marketingcampagnes vooral effectief voor nieuwe klanten

Online marketingcampagnes zorgen voor aanzienlijk meer nieuwe klanten, zonder dat de bestaande klanten worden geactiveerd. Uit onderzoek blijkt dat campagnes op bijvoorbeeld social media zorgen voor 170 procent nieuwe klanten.

Marketing01.10.2024

Online marketingcampagnes vooral effectief voor nieuwe klanten

Gecombineerde NIVEL- en CBS-gegevens COVID-19-pandemie zijn prima te verklaren!

Elke zichzelf respecterende data-wetenschapper weet dat je niet zonder meer verschillende datasets uit verschillende onderzoeken met elkaar kunt vergelijken. Op dergelijke verschillende datasets kunnen namelijk onvergelijkbare omstandigheden van toepassing zijn die onderlinge vergelijkingen een uiterst heikele zaak maken.

Nieuws17.09.2024

Gecombineerde NIVEL- en CBS-gegevens COVID-19-pandemie zijn prima te verklaren!

“Trap Er Niet Influencer” doet onderzoek naar effecten van social media

Denk je echt dat je in één dag rijk kan worden door wat domme trucjes van een of andere zelfverklaarde influencer? Ze beloven gouden bergen, maar hoe zit het nu echt? In deze nieuwe achtdelige televisieserie ‘Trap er Niet Influencer’ onderzoeken presentatoren Filemon Wesselink, Mark Baanders, Vera Verzijl en Sarah Bakker verschillende trends en invloeden van social media met een kritische en humoristische blik.

Social Media04.09.2024

“Trap Er Niet Influencer” doet onderzoek naar effecten van social media

De stollingsgesteenten cyclus op aarde

De meeste mensen kunnen zich wel voorstellen dat onze planeet van binnen naar buiten is opgebouwd overeenkomstig een aflopend dichtheidsprofiel. Met van binnen naar buiten een nikkelijzeren vaste binnenkern, een nikkelijzeren vloeibare buitenkern, een vaste ondermantel van silicaatarmere gesteenten, een vaste bovenmantel van silicaatrijkere gesteenten en 'last but not least' onze geliefde aardkorst.

Nieuws21.08.2024

De stollingsgesteenten cyclus op aarde

Heeft AI-chatbot ChatGPT onze levens echt veranderd?

Er wordt steeds vaker gesproken over een AI-bubbel, zeker nu de aandelen van techbedrijven enorme dips tonen. Barst die bubbel straks echt? Het is niet zo dat AI-chatbots ons niets hebben gebracht. Zo is er onderzoek gedaan naar of ChatGPT onze levens echt heeft veranderd en daar komt positief nieuws uit.

Artificial Intelligence14.08.2024

Heeft AI-chatbot ChatGPT onze levens echt veranderd?

Stratovulkanen, schildvulkanen en supervulkanen

Binnen dit en binnen een vervolgartikel ga ik nader in op de beschrijving van enkele typen van vulkanen. Daarbij beperk ik mij hoofdzakelijk tot de typische vulkanen die ontstaan als gevolg van de subductie van tektonische aardplaten of als gevolg van mantelpluimen (hotspots). Dit betreffen voornamelijk stratovulkanen, schildvulkanen en supervulkanen. 

Nieuws12.08.2024

Stratovulkanen, schildvulkanen en supervulkanen